Derbi Sonrası Değerlendirme: Neden “Korkaklar Derbisi” İzledik?

Fenerbahçe ve Galatasaray arasında oynanan derbi, her zamanki gibi büyük beklentilerle sahneye çıktı ancak sahadaki futbol, izleyicilerde büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Bu yazımızda, derbi öncesi yapılan tahminlerin ne kadar sahaya yansıdığını, teknik direktörlerin kararlarını, genel futbol ortamının derbiye etkisini ve bu karşılaşmanın neden “korkaklar derbisi” olarak nitelendirildiğini detaylıca ele alacağız.

Derbi Öncesi Beklentiler ve Hayal Kırıklığı

Derbi öncesinde Ufuk Kaan Karacan’ın yayınlarda yaptığı değerlendirmelerden yola çıkarak konuya girecek olursak, dile getirilen öngörülerin sahaya ne kadar yansıdığı merak konusu. Yıllardır süregelen “mükemmel futbol”, “bol pozisyon”, “kıtalararası derbi” gibi afilli sözlerin artık geçerliliğini yitirdiğini belirtmek gerekiyor. Ufuk Kaan Karacan, bunu bir hikayeyle açıklıyor: Gözleri bağlı bir eşek, değirmen çevirdikçe tarla sürülüp ürün alınıyor ve sahibi para kazanıyor. Eşek, gezdirildiğini zannediyor. Gözleri açılıp aynı yerde döndüğünü fark edince yürümeyi bırakıyor. Bu durumun kazancı olumsuz etkilemesi üzerine, sahibi eşeğin gözlerini tekrar bağlasa da eşek artık aynı eşek değil. Bu hikayedeki eşeğin kendisi olduğunu belirten Ufuk Kaan, Fenerbahçe ve Galatasaray maçları söz konusu olduğunda gözünün açıldığını ve artık bu tarz beklentilere girmediğini ifade ediyor.

Diğer yandan, bir yayıncı olarak her seferinde daha iyimser olma, bol gollü ve pozisyonlu bir maç izleme temennisi dile getirilse de, bu durumun sadece dile kolay gelen bir temenni olmaktan öteye geçemediği görülüyor. Özellikle son yıllardaki rekabetin üst düzeye çıkması, takımların birbirlerine karşı daha ürkek, çekingen ve az pozisyonlu oynamalarına yol açıyor. Bu da bizi, izleyicileri, keyifsiz bir derbi tablosuyla baş başa bırakıyor. Mehmet Bey’in yeni oturma düzeniyle ilgili olumlu yorumu gibi, zaman zaman izleyici yorumlarına yer verilse de, asıl konu derbinin kendisi ve neden keyif vermediği oluyor.

Teknik Direktörlerin Baskı Altındaki Kararları

Derbilerin zevksiz geçmesinin altında yatan en önemli sebeplerden biri, teknik direktörler üzerindeki büyük baskı. Okan Buruk üzerinden sesli düşünülürse, 10 günde üç kritik maça (Fenerbahçe, Samsunspor, Monaco deplasmanı) çıkacak bir teknik direktörün, olası 3’te 0’lık bir senaryoda üç yıllık şampiyonluğunun dahi unutulup “hoca değilsin” muamelesi göreceği bir ortamda risk alması beklenir mi? Aynı şekilde, İsmail Kartal gibi bir hocanın da sürekli eleştirildiği, ne yapsa yaranamadığı bir ortamda istifa etse bile Türkiye’de gidecek ikinci bir takımının olmaması, bu baskının ne denli yıpratıcı olduğunu gösteriyor. Sergen Yalçın’ın şampiyonluk sonrası bile benzer durumları yaşadığı hatırlatılıyor. İstihdam alanının bu kadar dar olduğu bir yerde, teknik direktörlerin risk almak yerine daha temkinli davranması “korkaklar derbisi” tabirinin ortaya çıkmasına neden oluyor.

Bizler, yani medya ve taraftarlar, İsmail Kartal’lara, Okan Buruk’lara ve diğer hocalara ortamı o kadar zorlaştırıyoruz ki, sonra da “hadi oynayın” diyoruz. Bir maç 1-0 bittiğinde, kaybeden takımın hocasının hocalığının, oyuncularının oyunculuğunun sorgulanması, hatta “kredisi kalmayacak” söylemleri, bu kısır döngünün en net göstergesi. Oysa bir teknik direktörün kimliği, oyun planıdır; skorlardan bağımsız olarak bu plana güvenilir. Bizdeki zihniyet, “bu İsmail Kartal” diye başlayıp, medya eliyle antrenörleri tabiri caizse lime lime ediyor. Taraftar da aynı şekilde baskı yapıyor; örneğin, bir Fenerbahçe eski futbolcusunun “forvet lazım” demesi üzerine Dzeko’nun yuhalanması, bu durumun acı bir örneği. Algoritmalara zihniyetini teslim etmiş bir grubun, Orta Çağ’daki cadı avından ya da gladyatörlerden farkı kalmıyor. Bu kusurlu ortamda, korkaklar derbisinin çıkması aslında anormal bir durum değil. Keyif almadığımız derbilerin sorumlusu biraz da biziz; bakış açımızdaki kusur, hayal görmemize neden oluyor.

Maçın Oyun İstatistikleri ve Takım Analizleri

Ufuk Kaan’ın bıraktığı yerden devam edersek, gerçekten de son 3-4 yıldır derbilerden oyun olarak hep hayal kırıklığıyla dönülüyor. Eskiden Arda Kardeşler’in yönettiği derbilerde 45’e varan faul sayıları varken, bu maçta söyleyebileceğimiz en şaşalı şeyin 106 dakika oynanması bile, futbol kalitesindeki düşüşü gözler önüne seriyor. Topun oyunda kalma süresi 50 dakika 52 saniye gibi düşük bir seviyede kalıyor, yani %50’nin altında. Bu durum, basketbol gibi süre tutulması önerilerini bile gündeme getiriyor. Faul sayılarının yüksekliği, oyunun sık sık durmasına ve akıcılığın kaybolmasına neden oluyor. 45 faulün %20’si bile yanlış çalınsa, kalan 35 faul, ülkenin en iyi iki takımının skandal bir futbol oynadığının göstergesi.

Peki, bu tabloyu ortaya çıkaran etkenler neler? Galatasaray’ın maça eksik kadroyla gelmesi, kanatlarda ve beklerde Yunus Akgün, Joakim Maehle, Jean Michaël Seri, Eren Elmalı, Christian Luyindama gibi isimlerden yoksun olması, onların dezavantajlı bir konumda olduğunu gösteriyordu. İki yıldır futbol otoritelerinin “şampiyonu belirleyecek maçlar kendi aralarındaki galibiyetler” demesi, bu maçların önemini artırıyor. Bu fırsatı değerlendirmesi gereken taraf ise Fenerbahçe’ydi.

Fenerbahçe’nin Ferencváros maçı ve öncesindeki lig maçlarında hücum organizasyonu olarak çok iyi bir manzara sergilemediği biliniyor. Özellikle Rizespor ve Beşiktaş maçlarında skoru geriden gelerek çevirmesi büyük bir başarı olsa da, bu durum aynı zamanda oyun içindeki dalgalanmayı da gösteriyor. Galatasaray’ın eksikleriyle ve Union Saint-Gilloise maçından sonra yaratılan psikolojik ortamdan sonra, Kadıköy’de iç sahada oynamanın avantajına sahip olan Fenerbahçe’nin, daha süratli oynaması ve örneğin John Duran gibi bir oyuncuyu tercih etmesi gerektiği düşünülüyordu. Ancak İsmail Kartal’ın maç sonrası açıklamaları, planının 60 dakikaya kadar farklı olduğunu ve uzun top taktiğiyle oynadıklarını göstermesi, bu tezleri çürüttü.

Taktiksel Yaklaşımlar ve Bireysel Kalite

Maç öncesi yapılan yayınlarda da tartışıldığı üzere, ön alanda baskıyı çok seven iki takım varken topun kimde kalacağı merak ediliyordu. Galatasaray topla daha fazla oynadı. Eğer iki taraf da topa sahip olmak istemiyorsa, o zaman ikinci toplara, yüksekten oynanan oyunlara ve seken toplarda daha fazla ikili mücadeleye odaklanılacağı öngörülmüştü. İsmail Kartal’ın maç sonrası Beşiktaş maçından ders çıkarıp uzun oynadıklarını belirtmesi, bu öngörüyü doğruluyor.

Ancak burada garabet bir durum ortaya çıktı: Uzun topların Dzeko gibi bir santrafor yerine Kerem Aktürkoğlu’na doğru atılması. Bu durum, faul sayılarının artmasına ve oyunun daha fazla durmasına neden oldu. Gol beklentisi gibi rakamların da düşük kalması kaçınılmazdı. Galatasaray’ın buna razı olduğu söylenebilir çünkü bireysel kalitesine güvenen bir takım. İki takımın da set oyununda ciddi sıkıntıları var; Galatasaray’ın set oyununda bir süredir sorun yaşarken, Fenerbahçe de İsmail Kartal’ın istediği kıvama gelemedi. Böylece maç iyice kısırlaşınca, bireysel kalite devreye girdi. Bu noktada Hakim Ziyech’in golü, maçın kilit anı oldu.

Şaşırtıcı olmayan bir diğer nokta ise, Jayden Oosterwolde’nin performansıydı. Maçın X faktörlerinden biri olarak gösterilen Jayden Oosterwolde, savunma kabiliyetlerindeki eksiklikler ve özellikle Djiku ile arasında bırakılan mesafelerde yaşanan zafiyetlerle dikkat çekti. Üstüne bir de pas tercihlerini ekleyince, maçın kritik noktalarından biri haline geldi.

Sonuç

Fenerbahçe – Galatasaray derbisi, beklenen temponun ve kalitenin çok altında kalarak izleyicilere hayal kırıklığı yaşattı. Teknik direktörler üzerindeki yoğun baskı, risk almaktan kaçınma eğilimi, medya ve taraftar eleştirilerinin yarattığı olumsuz ortam, derbinin “korkaklar derbisi” olarak anılmasına neden oldu. Oyun istatistikleri, düşük topa sahip olma süreleri ve yüksek faul sayıları da bu tablonun somut göstergeleri oldu. Bireysel kalitenin öne çıktığı anlar dışında, taktiksel anlamda cesur adımların atılmaması, Türk futbolunun bu büyük rekabetten beklenen görsel şöleni sunamamasının temel nedenleri arasında yer alıyor. Umarız gelecek derbilerde, takımlar daha cesur bir oyun anlayışıyla sahaya çıkar ve beklentileri karşılayan, futbolseverlere keyif veren mücadeleler izleriz.